Rakowski Roman ps. Grab

Moja działalność w Światowym Związku Żołnierzy Armii Krajowej, w Gdańsku Wrzeszczu.

Wobec zbliżających się zmian transformacji ustrojowej w PRL-u, w marcu 1989 roku w Warszawie, a w Gdańsku w maju 1989 roku zawiązał się Zarząd Stowarzyszenia Żołnierzy Armii Krajowej. Po zatwierdzeniu przez Sąd Rejonowy rozpoczęliśmy organizacje ogniw Stowarzyszenia.

W lipcu i sierpniu podjąłem się zorganizowania Koła w Gdańsku – Wrzeszczu, a w dniu 9 września odbyło się zebranie organizacyjne na którym wybrano Zarząd w skaldzie:

  • Prezes Roman Rakowski O/ Lwów
  • Ryszard Moszczyński O/Jodła
  • Zofia Gawlicz O/ Lwów – Sekretarz
  • Jerzy Hłasko O/Lublin – skarbnik
  • Piotr Połomski O/Małopolska

Siedziba Koła mieściła się w biurach Budownictwa Rolnego w Gdańsku- Wrzeszczu, a zebrania całego Koła odbywały się w auli Jana Pawła II w Domu Katechetycznym parafii Najświętszego Serca Jezusowego w Gdańsku -Wrzeszczu.

W listopadzie 1989 roku odbyła się pierwsza msza św. w kościele NSJ, przy udziale wojska, pocztu sztandarowego, chóru parafialnego. Była to podniosła chwila, gdy bez lęku i obaw żołnierze Armii Krajowej, Ci wyklęci i szykanowani, poniżani i więzieni, zwani „zaplutymi karłami reakcji”, z dumą i wzruszeniem zaśpiewali hymn ukochanej Armii Krajowej „O Panie, któryś jest na niebie”. Kościół był wypełniony po brzegi wiernymi, którzy nagle wśród sąsiadów z kościelnej ławki, sąsiedniego domu, czy znajomych twarzy odkrywali cichych bohaterów tamtych dni niezłomnych Żołnierzy Armii Krajowej.

Mszę Św. sprawowali śp. Ks. Prałat Mikołaj Samp wieloletni proboszcz parafii NSJ , wraz z byłym wikarym Parafii NSJ , kapelanem ZHP i Kręgów Instruktorów Harcerskich im. Andrzeja Małkowskiego w latach 1981-1988, a obecnie proboszczem parafii pw. Opatrzności Bożej na Zaspie kustoszem kaplicy bł. Jana Pawła II, ks. Kazimierzem Wojciechowskim, który wygłosił podniosłą homilię nawiązując do cnót, etosu Armii Krajowej i ich bohaterów.

Na tej mszy zapowiedziałem, nawet nie konsultując tego z Zarządem, że w kościele umieścimy tablice ku pamięci kawalera Orderu Wojennego Virtuti Militari, Kawalera Krzyża Walecznych, dziekana Korpusu Okręgu Armii Krajowej Kraków, Śp. Ks. płk Józefa Zator-Przytockiego, ps. Czerrmosz”. Śp. Ks. płk Józef Zator-Przytocki, był też pierwszym polskim proboszczem tutejszej parafii we Wrzeszczu z nominacji Bp. Spleta , a faktycznie w wyniku jeszcze konspiracyjnego spotkania kapelanów Armii Krajowej z Księciem Kardynałem Adamem Sapiehą w Krakowie w listopadzie 1944 roku , wtedy wyznaczony przez Arcybiskupa Krakowskiego na tę parafię. W 1948 roku aresztowany przez UB, po ciężkim śledztwie i torturach w X pawilonie więzienia na Mokowie w Warszawie, skazany na 15 lat więzienia, zamieniony potem na 8-letni wyrok. Zwolniony z więzienia we Wronkach w kwietniu 1955 roku, do swojej parafii Najświętszego Serca Jezusowego nie mógł już wrócić. Najwyższy Kapłan dał mu jednak laur zwycięstwa, błogosławieństwo życia i kapłaństwa, zabierając go do Domu Ojca, podczas sprawowanej przez Ks. Przytockiego mszy św. jako proboszcza największej gdańskiej świątyni Bazyliki Najświętszej Marii Panny, w dniu 26 listopada 1978 roku. Musze tutaj dodać, iż Sp. Ks. płk Zator –Przytocki jako kapelan Okręgu Krakowskiego Armii Krajowej, wraz z Śp. Ks. Janem Czujem – moim katechetą z kościoła pw. Św. Jakuba w Brzesku, odprawił w dniu 9 września 1941 roku mszę św. polową w lesie koło Szczawy, na rozpoczęcie kursu Szkoły Podchorążych 1 Pułku Strzelców Podhalańskich Armii Krajowej.

Rosło Koło . Na dzień 31 grudnia 1989 roku mieliśmy na naszych listach żołnierzy AK, 494 członków. Dzisiaj po 20 ponad latach jest nas 69 a średnia wieku to 86 lat. Zaprawdę „Signum Temporis”.

W lutym 1990 roku odbył się I Zjazd Krajowy Stowarzyszenia Żołnierzy Armii Krajowej, wraz z zaproszonymi delegatami związków Żołnierzy AK na obczyźnie, który zmienił nazwę Stowarzyszenia na obecnie istniejąca Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej.

Pierwszy „ Opłatek” w styczniu 1990 roku był wspaniały. Były łzy wzruszenia, łamany opłatek jak w dawnych „podziemnych czasach” ale też kolędy i radość ze dane nam było dożyć tych dni, a „nasi” księża Śp. Ks. Prałat Mikołaj Samp proboszcz parafii NSJ i Ks. Kazimierz Wojciechowski proboszcz parafii pw. Opatrzności Bożej, duchowy opiekun naszych koleżanek i kolegów z Domu Kombatanta w jego parafii, wygłosili piękne i wzruszające modlitwy i słowo Boże.

W tymże roku 1990 odbyła się nasza pierwsza pielgrzymka na Jasną Górę, gdzie oddaliśmy hołd Matce Bożej, Hetmance Żołnierza Polskiego, dzieckując za dar życia, modląc się za koleżanki i kolegów, towarzyszy broni, żołnierzy Armii Krajowej, którym nie było dane doczekać smaku wolnej Polski, oraz prosząc o Matczyne błogosławieństwo na dalsze lata i potrzebne siły do pracy na rzecz naszej organizacji.

W listopadzie 1990 roku w rocznicę śmierci śp. Ks. płk Jozefa Zator –Przytockiego w kościele NSJ odbyło się uroczyste poświęcenie sztandaru naszego Koła.

Chrzestnymi sztandaru byli:

  • Dr Janina Cebertowicz O/ Warszawa
  • Józef Łopaciński O/ Wilno

Poświecenia sztandaru dokonał Ks. Infułat Stanisław Bogdanowicz, proboszcz Bazylik Najświętszej Marii Panny, wieloletni duszpasterz diecezjalny d/s kombatanckich, następca Śp. Ks. płk Józefa Zator-Przytockiego.

Należy dodać iż rok rocznie od 26 listopada 1979 roku odprawiana jest msza święta za spokój duszy śp. Ks. płk Jozefa Zator- Przytockiego w kościele NSJ, z inicjatywy wtedy nieformalnie stowarzyszonej Grupy Kombatantów przy kaplicy Królewskiej w Gdańsku . W Kaplicy Królewskiej „nielegalnie” w czasach rządów komunistycznych, odbywały się opłatkowe spotkania Bożo –Narodzeniowe spotkania Grupy Kombatantów, Akowców i Msze Święte, z udziałem J.E. Księdza Biskupa Tadeusza Gocłowskiego.

W listopadzie 1991 roku została wykonana tablica ku pamięci śp. Ks. płk Józefa Zator-Przytockiego, naszego kapelana AK, poświęcona przez J.E. Ks. Arcybiskupa Tadeusza Gocłowskiego. W tej podniosłej i doniosłej mszy świętej i uroczystości, wzięli udział wierni z wielu parafii z całego Gdańska, sztandary 35 jednostek Żołnierzy Armii Krajowej w tym 18 z Okręgu Krakowskiego AK, Szef Sztabu 1 Pułku Strzelców Podhalańskich Armii Krajowej płk Jan Cieślak ps. „Maciej”, kompania reprezentacyjne jednostki „ Niebieskich Beretów”, oddział reprezentacyjny Garnizonu Gdańskiego, kompania Marynarki Wojennej, kompania Morskiego Oddziału Straży Granicznej, orkiestra wojskowa. To wielka uroczystość została zakończona defiladą wojska i pocztów sztandarowych przed głównym wejściem do świątyni w takt „Warszawianki” i „Pierwszej Brygady”.

W listopadzie 1998 roku na tablicy śp. Ks. płk Józefa Zator-Przytockiego odsłonięto, Krzyż Kapelana Wojska Polskiego nadany pośmiertnie przez Kapitułę i ks. Biskupa Kraszewskiego. Jest to jedyne takie odznaczenie przyznane w Gdańskiej Archidiecezji.

 

Jasna Góra 8 września 1999 roku. Wręczenie Kapelanowi Jasnogórskiemu Organizacji Niepodległościowych,  O. dr hab. Eustachemu Rakoczemu OP, pamiątkowego żaglowca,  jako dar pielgrzymki Koła Gdańsk Wrzeszcz Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej.

Jasna Góra 8 września 1999 roku. Wręczenie Kapelanowi Jasnogórskiemu Organizacji Niepodległościowych,
O. dr hab. Eustachemu Rakoczemu OP, pamiątkowego żaglowca,
jako dar pielgrzymki Koła Gdańsk Wrzeszcz Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej.

W każdym roku organizowaliśmy pielgrzymkę na Jasną Górę ze swym sztandarem, jak zawsze dziękując Pannie Świętej Co Jasnej broni Częstochowy, hetmance Żołnierza Polskiego za dar życia i zdrowia, prosząc o łaskę wiekuistego odpoczynku dla naszych koleżanek i kolegów co odeszli na wieczna Służbę przed Ojca Tronem, i patrząc kogo z nas Pan powoła przed następna pielgrzymką. To właśnie tam na Jasnej Górze, my „dumni i sponiewierani” byliśmy otoczenia ciepłem i troską, modlitwą i posługa kapłańską, organizacyjną pomocą i wyrozumiałością przez wspaniałego kapelana organizacji niepodległościowych O. mjr WP dr hab. Eustachego Rakoczego.

W sumie udało się zorganizować do 2006 roku dwadzieścia takich pielgrzymek.

Niestety ze względu na wiek i zdrowie od 2006 roku nie organizujemy już grupowych wyjazdów pielgrzymkowych na Jasną Górę, a tylko indywidualne wyjazdy w małych gronach tych którym jeszcze siły i zdrowie na to pozwala, by jednak być przy Hetmanki Tronie, dzieckując za wszystko i wszystkich.

Jasna Góra 2004. Pielgrzymka Koła Gdańsk Wrzeszcz Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej, przed pomnikiem Jana Pawła II i Domem Pielgrzyma w Częstochowie.

Jasna Góra 2004. Pielgrzymka Koła Gdańsk Wrzeszcz Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej, przed pomnikiem Jana Pawła II i Domem Pielgrzyma w Częstochowie.

Osobiście staram się być w Sanktuarium Królowej Polski, uczestniczyć w Apelu Jasnogórskim, bowiem mam szczególne zobowiązanie modlitwy, wieczną wdzięczność wobec Matki Bożej, za opiekę nade mną gdy 3 maja 1940 w Jej Święto, zostałem ocalony od aresztowania przez Gestapo, czy wtedy gdy udało mi się przeżyć w 1942 roku po postrzeleniu przez niemieckich żandarmów w trakcie ucieczki z aresztu policji w Jordanowie, oraz dziś można to już przyznać otwarcie, wielu innych bardzo trudnych akcji i zadań jakie miała do wykonania jednostka 993/W Kedywu Armii Krajowej

Uroczystość 90-lecia urodzin płk w st. spoczynku Michała Kamińskiego, w Częstochowie na Jasnej Górze, w dniu 15 września 2011 roku. Na zdjęciu Prezydent Miasta Częstochowy wręcza pamiątkowy medal i składa gratulacje jubilatowi.

Uroczystość 90-lecia urodzin płk w st. spoczynku Michała Kamińskiego, w Częstochowie na Jasnej Górze, w dniu 15 września 2011 roku. Na zdjęciu Prezydent Miasta Częstochowy wręcza pamiątkowy medal i składa gratulacje jubilatowi.

Dziś Koło ma siedzibę w Domu Katechetycznym przy parafii Najświętszego Serca Jezusowego, w Gdańsku Wrzeszczu, przy ul. Ks. płk Józefa Zator-Przytockiego. Bowiem w roku 1998 wystąpiliśmy do władz Miasta Gdańska o nadania imienia naszego kapelana Ks. płk Józefa Zator-Przytockiego ulicy przy której jest „jego’ świątynia.

Jak wspomniałem jest nas już tylko 69 a zarząd w składzie mgr Teresa Ciesielska, mjr w st. spoczynku prof. Dr hab. n. med. Stefan Raszeja , mjr w st. spoczynku dr Witold Kasprowicz, por w st. spoczynku inż. Wojciech Organek, realizuje dzieło utrwalania etosu Armii Krajowej wśród młodego pokolenia, po przez spotkania w szkołach, i na uczelniach, środowiskach naukowych, w wojsku i w Marynarce Wojennej, a także po przez w miarę swych sił i możliwości czynny udział członków Koła w uroczystościach kościelnych i państwowych.

By nie zgasła pamięć o tych co odeszli, o tym czego dokonali, o wartościach zawsze prawdziwych, by NA ZAWSZE BYŁY W SERCACH SŁOWA: „Byłaś dla nas radością i dumą, jak stal prężna, jak żywioł surowa, ustom – pieśnią, sercu – krwawą łuną, Armio Krajowa! (…). Nas nie stanie, lecz Ty nie zaginiesz. Pieśń Cię weźmie, legenda przechowa. Wichrem chwały w historię popłyniesz, Armio Krajowa!”. Autor: Zbigniew Kabata ps. Bobo

 

 

Roman Rakowski

Kmdr w st. spoczynku VM